Stellingen als startpunt voor samen leren

Hoe voer je het gesprek over afronden van de behandeling en het betrekken van naasten op een manier die uitnodigt tot reflectie? Twee teams van Dimence – het team ontwikkelingsstoornissen en het team bipolaire en psychotische stoornissen – onderzochten dit met behulp van de werkvorm stellingen van het platform SamenWijzer in de GGZ.

Reflectie vanuit de dagelijkse praktijk

Binnen beide teams leefde de wens om bewuster stil te staan bij het afronden van behandeling en de rol van naasten. Niet door nieuwe afspraken of richtlijnen te introduceren, maar door gezamenlijk te reflecteren op het eigen handelen in de dagelijkse praktijk.

Werken met stellingen

De teams gebruikten stellingen van SamenWijzer in de GGZ om het gesprek te openen. De stellingen nodigen zorgprofessionals in eerste instantie uit om individueel te reflecteren op herkenbare situaties. De ingevulde stellingen worden vervolgens samengebracht in een groepssamenvatting, waarin zichtbaar wordt hoe het team als geheel scoort en waar verschillen in perspectief zitten.

Voorbeelden van gebruikte stellingen waren:

'Ik bespreek vanaf het begin dat de behandeling een eindpunt heeft en wat de verwachte duur is’ (thema: afronding van de behandeling)
‘Ik vraag patiënten wie belangrijk voor ze zijn’ (thema: samenwerken met naasten)

Deze groepssamenvatting vormde het startpunt voor het gesprek binnen het team.

Inzichten over afronden van behandeling

Het bespreken van de groepssamenvatting van Afronden van de behandeling zorgde voor herkenning en nieuwe inzichten. Zo werd zichtbaar dat zorgzaamheid soms leidt tot het blijven toevoegen van nieuwe behandeldoelen. Door samen stil te staan bij de oorspronkelijke hulpvraag, kregen teams scherper zicht op wanneer doelen daadwerkelijk zijn behaald.

“Met de doelen gaan we verder aan de slag. Om deze SMART te krijgen, gaan we nog stappen zetten,” vertelt Monique Swartjes, teamleider bedrijfsvoering.

De gesprekken sloten aan bij de uitgangspunten van De kracht van kort die Dimence hanteert, zoals het werken met heldere kaders en doelen, vertrouwen uitspreken en investeren in een goede therapeutische relatie. De stellingen hielpen om expliciet te maken dat afronden niet pas aan het einde van een traject begint, maar juist al in het eerste gesprek, door duidelijk te zijn over verwachtingen en doelen.

Samenwerken met naasten

Ook het thema Samen met naasten werd via stellingen besproken. De groepssamenvatting liet zien dat naasten al een duidelijke plek hebben binnen de werkwijze van de teams, en bood tegelijkertijd aanknopingspunten om deze samenwerking verder te verdiepen.

Zo werd standaard al een Gezin diagnostisch Onderzoek ingepland. “Nu betrekken we de familie ervaringsdeskundige vaker en maken een sociogram van andere belangrijke mensen in het netwerk van de cliënt. Door het uitgebreide netwerk eerder in beeld te brengen, help je cliënten beter op weg in hun eigen omgeving,” zegt Anne-Carlijn Berghout, teamleider zorg.

Stellingen als laagdrempelige werkvorm

De ervaring bij Dimence laat zien dat stellingen een laagdrempelige werkvorm zijn om samen te leren en verschillen in perspectief bespreekbaar te maken. Ze ondersteunen teams bij reflectie en bij het versterken van het handelen in de dagelijkse praktijk.

Meer weten?

Op het platform Samenwijzerindeggz.nl zijn stellingen en bijbehorende werkvormen beschikbaar voor de thema’s afronding van de behandeling, therapeutische relatie, diagnosticeren, evalueren in de behandeling, terugvalpreventie en samenwerken met naasten.